Boşanma davasının sonucu büyük ölçüde hangi boşanma sebebine dayanıldığına ve bu sebebin nasıl ispatlandığına bağlıdır. Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri’de boşanma davalarında aile hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
📋 İçindekiler
Türk Medeni Kanunu (TMK), boşanmayı yalnızca kanunda sayılan sebeplere bağlamıştır. Bu sebepler özel boşanma sebepleri ve genel boşanma sebepleri olarak ikiye ayrılır. Özel sebeplerde sebebin ispatı yeterliyken, genel sebeplerde evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürülemeyecek derecede sarsıldığının ortaya konulması gerekir.
Dava sürecinin aşamalarını çekişmeli boşanma davası yazımızda, uzlaşan eşler için yolu ise anlaşmalı boşanma şartları rehberimizde anlattık. Bu yazıda kanundaki boşanma sebeplerini tek tek ele alıyoruz.
Özel Boşanma Sebepleri
Özel sebeplerden biri ispatlandığında hakim ayrıca evliliğin çekilmez hale gelip gelmediğini araştırmaz; ancak bazı sebepler için kanunda hak düşürücü süreler öngörülmüştür.
Zina (TMK m. 161)
Eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma davası açabilir. Dava hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her halde zinanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Affeden eşin dava hakkı yoktur.
Hayata Kast, Pek Kötü Veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m. 162)
Eşlerden biri diğerinin hayatına kastederse, ona pek kötü veya onur kırıcı davranırsa diğer eş boşanma davası açabilir. Bu sebepte de altı ay ve beş yıllık süreler ile affetme kuralı uygulanır.
Suç İşleme Ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m. 163)
Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu nedenle onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, diğer eş her zaman boşanma davası açabilir.
Terk (TMK m. 164)
Eşlerden biri ortak konutu terk ederek en az altı ay geri dönmezse terk edilen eş boşanma davası açabilir. Bunun için terkin üzerinden en az dört ay geçtikten sonra hakim veya noter aracılığıyla ihtar yapılmış olması ve ihtardan sonra iki ay beklenmesi gerekir.
Akıl Hastalığı (TMK m. 165)
Eşlerden birinin akıl hastası olması ve bu nedenle ortak hayatın diğer eş için çekilmez hale gelmesi halinde, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmi sağlık kurulu raporuyla tespiti şartıyla boşanma istenebilir.
Genel Boşanma Sebepleri
Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (TMK m. 166/1)
Uygulamada en sık başvurulan sebeptir ve halk arasında şiddetli geçimsizlik olarak bilinir. Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa her biri boşanma davası açabilir. Sürekli tartışma, ekonomik şiddet, sadakatsizlik, aileye karşı ilgisizlik veya hakaret bu sebebin örnekleridir.
Davalının itirazı halinde, daha ağır kusurlu eşin davası hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse reddedilebilir.
Anlaşmalı Boşanma (TMK m. 166/3)
Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler birlikte başvurur ya da bir eşin davasını diğeri kabul ederse, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.
Fiili Ayrılık (TMK m. 166/4)
Hangi sebeple olursa olsun açılmış bir boşanma davası reddedilip kesinleştikten sonra üç yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
Boşanma Sebebi Nasıl İspatlanır?
- Tanık beyanları; özellikle eşlerin yakın çevresinden olaylara doğrudan tanık olan kişiler,
- Mesajlar, e-postalar ve sosyal medya yazışmaları; hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmaları şartıyla,
- Darp raporları, sağlık kayıtları ve kolluk tutanakları,
- Banka kayıtları gibi ekonomik şiddeti gösteren belgeler.
Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller kural olarak hükme esas alınamaz ve ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle delillerin toplanma şekli dava açılmadan önce değerlendirilmelidir.
Boşanma Sebebinin Tazminata Etkisi
Boşanma sebebi ve tarafların kusur durumu, boşanmanın mali sonuçlarını doğrudan etkiler. TMK’nın 174. maddesine göre kusursuz veya daha az kusurlu eş, mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenmişse kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat; kişilik hakkı saldırıya uğramışsa manevi tazminat isteyebilir. Yoksulluk nafakası bakımından da talep edenin daha ağır kusurlu olmaması gerekir.
Kayseri’de Boşanma Davası Açarken Dikkat Edilecekler
Kayseri merkezde açılacak boşanma davaları Kayseri Adalet Sarayı’ndaki Kayseri Aile Mahkemelerinde görülür. Dava dilekçesinde dayanılan boşanma sebebinin açıkça belirtilmesi ve olayların tarih sırasıyla anlatılması, tanıkların da bu olaylara göre bildirilmesi gerekir.
Zina ve hayata kast gibi hak düşürücü süreye tabi sebeplerde altı aylık sürenin kaçırılmaması önemlidir. Süre geçmişse aynı olaylar genel boşanma sebebi kapsamında değerlendirilebilir; bu tercih davanın stratejisini doğrudan etkiler.
Boşanma Sebepleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
En Çok Hangi Boşanma Sebebiyle Dava Açılır?
Uygulamada en sık başvurulan sebep, evlilik birliğinin temelinden sarsılması yani şiddetli geçimsizliktir.
Zina Nedeniyle Boşanma Davası Ne Zamana Kadar Açılır?
Zinanın öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her halde zinanın üzerinden beş yıl içinde açılmalıdır; affeden eşin dava hakkı yoktur.
Terk Nedeniyle Boşanma İçin Ne Kadar Beklemek Gerekir?
Terkin en az altı ay sürmesi, dört ay geçtikten sonra ihtar yapılması ve ihtardan sonra iki ay beklenmesi gerekir.
Birden Fazla Boşanma Sebebine Dayanılabilir Mi?
Evet. Dava dilekçesinde özel ve genel boşanma sebeplerine birlikte dayanılabilir.
Boşanma Davası Reddedilirse Tekrar Açılabilir Mi?
Evet. Ayrıca ret kararı kesinleştikten sonra üç yıl ortak hayat kurulamamışsa fiili ayrılık sebebiyle boşanma istenebilir.
Kusur Durumu Neyi Etkiler?
Kusur, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası taleplerinin kabul edilip edilmeyeceğini doğrudan etkiler.
Boşanma Davasında Avukat Desteği
Boşanma sebebinin belirlenmesi ve ispatı birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir ve süreç boyunca işleyen kısa süreler hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle somut dosyanın erken aşamada değerlendirilmesi önem taşır.
Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri boşanma avukatı olarak bu alanda hukuki sürecin değerlendirilmesi ve yürütülmesine yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Diğer hizmet alanlarımız için çalışma alanlarımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Not: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanacak hükümler, süreler ve sonuçlar somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
