Gözaltı Süresi Ne Kadardır? Gözaltındaki Kişinin Hakları | Kayseri Ceza Hukuku

Bir yakınının gözaltına alındığını öğrenen kişinin ilk sorusu, gözaltının ne kadar süreceği ve bu sürede neler yapılabileceğidir. Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri’de gözaltı ve sonrasındaki süreçlerde ceza hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

Gözaltı, suç işlediği şüphesiyle yakalanan kişinin, soruşturmanın gerektirdiği işlemler yapılıncaya kadar Cumhuriyet savcısının kararıyla geçici olarak özgürlüğünün kısıtlanmasıdır. Kişi özgürlüğüne yönelik ağır bir tedbir olduğundan süresi ve şartları Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) sıkı kurallara bağlanmıştır.

İfade sürecine ilişkin genel hakları ifadeye çağrılan kişinin hakları yazımızda, soruşturmanın nasıl başladığını ise şikayet ve suç duyurusu rehberimizde anlattık. Bu yazıda gözaltı süresine ve gözaltındaki kişinin haklarına odaklanıyoruz.

Gözaltı Süresi Ne Kadardır?

CMK’nın 91. maddesine göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hakim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Hakim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre ise on iki saatten fazla olamaz.

Toplu Suçlarda Uzatma

Üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenen toplu suçlarda, soruşturmanın güçlüğü nedeniyle Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir. Uzatma emri gözaltındaki kişiye derhal bildirilir.

Özel Kanunlardaki Farklı Süreler

Terör suçları gibi bazı suçlar bakımından özel kanunlarda farklı gözaltı süreleri öngörülebilmektedir. Bu nedenle somut dosyada hangi sürenin uygulanacağı, isnat edilen suça göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Gözaltındaki Kişinin Hakları

• Hakların bildirilmesi: Yakalanan kişiye yakalama sebebi ve hakkındaki suçlama derhal bildirilir.
• Yakınlarına haber verilmesi: CMK’nın 95. maddesine göre yakalanan veya gözaltı süresi uzatılan kişinin durumu, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek koşuluyla bir yakınına veya belirlediği bir kişiye savcının emriyle gecikmeksizin bildirilir.
• Avukatla görüşme: Gözaltındaki kişi müdafi ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir. Avukat tutmamışsa ve talep ederse baro tarafından müdafi görevlendirilir.
• Susma hakkı: Kimlik bilgileri dışında açıklama yapmak zorunda değildir.
• Sağlık kontrolü: Gözaltına alınırken ve gözaltından çıkarken doktor muayenesi yapılır ve rapor düzenlenir.

Önemli: Müdafi bulunmaksızın kollukta alınan ifade, hakim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Gözaltındaki kişinin ifadeden önce avukatla görüşmesi bu nedenle önem taşır.

Gözaltına Ve Uzatma Kararına İtiraz

CMK’nın 91. maddesine göre yakalanan kişi, eşi, birinci veya ikinci derecede kan hısımı ya da müdafi, yakalama işlemine, gözaltına alma veya gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin yazılı emre karşı hemen serbest bırakılmak için sulh ceza hakimliğine başvurabilir.

Sulh ceza hakimi başvuruyu derhal ve en geç yirmi dört saat içinde inceler. Yakalamanın veya gözaltının yerinde olmadığı sonucuna varırsa kişinin derhal serbest bırakılmasına karar verir.

Gözaltı Süresi Dolunca Ne Olur?

Gözaltı süresinin sonunda Cumhuriyet savcısı şu yollardan birine karar verir:

• Şüpheliyi serbest bırakmak; soruşturma serbest bırakıldıktan sonra da devam edebilir,
• Şüpheliyi adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk etmek; yurt dışı çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü gibi tedbirler bu kapsamdadır,
• Şüpheliyi tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk etmek.

Kanuna aykırı olarak yakalanan, gözaltına alınan veya gözaltı süresi içinde hakim önüne çıkarılmayan kişiler CMK’nın 141. maddesi kapsamında tazminat talep edebilir.

Kayseri’de Gözaltı Süreci

Kayseri merkezde gözaltına alınan şüpheliler genellikle emniyet veya jandarma birimlerinde tutulur ve gözaltı süresi sonunda Kayseri Adalet Sarayı’ndaki Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edilir. Tutuklama veya adli kontrol talepleri ile gözaltına itirazlar Kayseri Sulh Ceza Hakimliklerinde incelenir.

Gözaltındaki kişi avukat talep eder ancak kendisi seçmezse, müdafi görevlendirmesi Kayseri Barosu CMK Servisi aracılığıyla yapılır. Yakınların ise gözaltının hangi birimde sürdüğünü öğrenmesi ve avukatın bu birime ulaşması, sürecin sağlıklı ilerlemesi için ilk adımdır.

Gözaltı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Gözaltı Süresi En Fazla Kaç Gündür?

Kural olarak yirmi dört saattir. Toplu suçlarda savcının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatılabilir; özel kanunlarda farklı süreler bulunabilir.

Gözaltındaki Kişi Avukatla Görüşebilir Mi?

Evet. Gözaltındaki kişi müdafi ile her zaman ve başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir.

Ailem Gözaltına Alındığımı Öğrenir Mi?

Soruşturmanın amacı tehlikeye düşmemek kaydıyla, yakalanan kişinin durumu bir yakınına veya belirlediği bir kişiye savcının emriyle bildirilir.

Gözaltına Nasıl İtiraz Edilir?

Kişi, eşi, birinci veya ikinci derece kan hısımı ya da avukatı sulh ceza hakimliğine başvurabilir; hakim en geç yirmi dört saat içinde karar verir.

Gözaltından Sonra Tutuklama Kararı Verilir Mi?

Savcı şüpheliyi serbest bırakabilir, adli kontrol veya tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edebilir; karar hakime aittir.

Kayseri’de Gözaltındaki Kişiye Nasıl Avukat Atanır?

Kişi avukat seçmez ancak talep ederse, müdafi Kayseri Barosu CMK Servisi aracılığıyla görevlendirilir.

Gözaltı Sürecinde Avukat Desteği

Gözaltı ve sonrasındaki tutuklama veya adli kontrol süreci birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir ve süreç boyunca işleyen kısa süreler hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle somut dosyanın erken aşamada değerlendirilmesi önem taşır.

Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri ceza avukatı olarak bu alanda hukuki sürecin değerlendirilmesi ve yürütülmesine yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Diğer hizmet alanlarımız için çalışma alanlarımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Not: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanacak hükümler, süreler ve sonuçlar somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.