İş kuracak kişilerin en sık sorduğu soru, işe şahıs şirketiyle mi yoksa limited şirketle mi başlanması gerektiğidir. Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri’de girişimcilere şirket türü seçimi ve kuruluş süreçlerinde ticaret ve şirketler hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
📋 İçindekiler
Halk arasında şahıs şirketi denilen yapı, hukuken bir şirket değil, gerçek kişiye ait bir işletmedir. Limited şirket ise ortaklarından ayrı tüzel kişiliği olan bir ticaret şirketidir. Bu temel fark; sorumluluk, vergi, devir ve büyüme imkânları bakımından önemli sonuçlar doğurur.
Limited ve anonim şirket karşılaştırmasını limited şirket ve anonim şirket farkları yazımızda, kuruluş adımlarını ise limited şirket kuruluşu rehberimizde anlattık. Bu yazıda şahıs işletmesi ile limited şirketi hukuki açıdan karşılaştırıyoruz.
Sorumluluk: En Önemli Fark
Şahıs işletmesinde işletme sahibi ile işletme arasında hukuken ayrım yoktur. İşletmenin borçlarından sahibi tüm kişisel malvarlığıyla sınırsız sorumludur; evi, aracı ve banka hesapları da bu borçlar için haczedilebilir.
Limited şirkette ise şirket alacaklılarına karşı kural olarak yalnızca şirket malvarlığı sorumludur. Ortaklar, taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı sorumludur. Ancak kamu borçları bakımından ortakların ve müdürlerin özel sorumluluk halleri bulunmaktadır.
Kuruluş Ve Sermaye
- Şahıs işletmesi: Vergi dairesine işe başlama bildirimi ve faaliyetin niteliğine göre esnaf ve sanatkâr siciline veya ticaret siciline kayıtla kurulur. Asgari sermaye şartı yoktur.
- Limited şirket: Esas sözleşme hazırlanır, MERSİS üzerinden başvurulur ve ticaret siciline tescil edilir. Asgari esas sermaye 50.000 TL‘dir.
Faaliyeti ağırlıklı olarak bedeni çalışmaya dayanan ve kazancı geçimini sağlamaya yetecek düzeyde olan kişiler esnaf ve sanatkâr sayılır; işletmesi bu sınırı aşan kişiler ise tacir sıfatı kazanır. Tacir olmak; ticari defter tutma, basiretli iş adamı gibi davranma ve iflasa tabi olma gibi sonuçlar doğurur.
Vergi Yapısındaki Farklar
Şahıs işletmesinin kazancı, işletme sahibinin şahsi kazancı olarak gelir vergisine tabidir ve artan oranlı tarife uygulanır. Limited şirketin kazancı ise kurumlar vergisine tabidir; kârın ortaklara dağıtılması halinde ayrıca vergi kesintisi söz konusu olur.
Kazanç düzeyi arttıkça vergi yükü açısından tercih değişebilir. Bu nedenle şirket türü seçiminde hukuki değerlendirmenin yanında bir mali müşavirle güncel vergi oranları üzerinden hesap yapılması gerekir.
Devir, Ortak Alma Ve Büyüme
- Şahıs işletmesi: Ortak alınamaz; işletme bir bütün olarak devredilebilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 202. maddesine göre işletmeyi devralan, borçlardan alacaklılara bildirim veya ilanla sorumlu olur; devreden de iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumluluğunu sürdürür.
- Limited şirket: Yeni ortak alınabilir, esas sermaye payları devredilebilir. Pay devri yazılı şekilde ve imzaları noterce onaylanarak yapılır; esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe genel kurulun onayı gerekir.
Kurumsal müşterilerle çalışma, ihale ve banka kredisi gibi konularda limited şirket yapısı çoğu zaman daha güçlü bir görünüm sağlar.
Kamu Borçlarında Sorumluluk
Limited şirketin vergi ve SGK prim borçları şirketten tahsil edilemezse, 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesine göre ortaklar sermaye payları oranında bu borçlardan doğrudan sorumlu tutulabilir. Şirketi temsile yetkili müdürlerin de kamu borçları bakımından ayrıca sorumluluğu bulunmaktadır.
Önemli: Limited şirketteki sınırlı sorumluluk, kamu borçları bakımından mutlak değildir. Bu nedenle pay devri yapan ortakların devir tarihine kadarki kamu borçlarından sorumluluğu da ayrıca değerlendirilmelidir.
Kayseri’de İşletme Ve Şirket Kuruluşu
Kayseri’de tacir sıfatı taşıyan şahıs işletmeleri ve limited şirketler, Kayseri Ticaret Odası bünyesindeki ticaret siciline kaydolur. Esnaf ve sanatkâr niteliğindeki işletmeler ise Kayseri’deki ilgili meslek odasına ve esnaf ve sanatkâr siciline kaydedilir.
Kayseri’nin mobilya, tekstil, gıda ve metal sanayii gibi sektörlerinde aile işletmeleri yaygındır. Aile içinde başlayan bir şahıs işletmesinin büyüdüğünde limited şirkete dönüştürülmesi, ortaklık ve miras ilişkilerinin baştan düzenlenmesi bakımından da önem taşır.
Şahıs Şirketi Ve Limited Şirket Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Şahıs Şirketinde Borçlardan Kim Sorumludur?
İşletme sahibi, işletmenin borçlarından tüm kişisel malvarlığıyla sınırsız olarak sorumludur.
Limited Şirkette Ortaklar Şirket Borçlarından Sorumlu Mudur?
Kural olarak hayır; ancak vergi ve SGK gibi kamu borçlarında ortakların payları oranında sorumluluğu doğabilir.
Limited Şirket Kurmak İçin Ne Kadar Sermaye Gerekir?
Asgari esas sermaye 50.000 TL’dir.
Şahıs Şirketine Ortak Alınabilir Mi?
Hayır. Şahıs işletmesi tek kişiye aittir; ortaklık için şirket kurulması gerekir.
Şahıs Şirketi Limited Şirkete Dönüştürülebilir Mi?
Evet. Şahıs işletmesi, kanundaki şartlarla sermaye şirketine devredilerek veya yeni şirket kurularak bu yapıya geçilebilir.
Kayseri’de Şirket Tescili Nerede Yapılır?
Kayseri’de ticaret siciline tabi işletme ve şirketlerin tescili Kayseri Ticaret Odası bünyesindeki ticaret sicilinde yapılır.
Şirket Türü Seçiminde Avukat Desteği
Şirket türünün seçimi ve kuruluş süreci birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir ve süreç boyunca işleyen kısa süreler hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle somut dosyanın erken aşamada değerlendirilmesi önem taşır.
Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri şirket avukatı olarak bu alanda hukuki sürecin değerlendirilmesi ve yürütülmesine yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Diğer hizmet alanlarımız için çalışma alanlarımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Not: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanacak hükümler, süreler ve sonuçlar somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
