İş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, kural olarak karşı tarafa önceden bildirimde bulunmak zorundadır; bu bildirime uyulmazsa ihbar tazminatı gündeme gelir. Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri’de işçi ve işverenlere iş hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
📋 İçindekiler
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini kanundaki bildirim sürelerine uymadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken ve bildirim süresine ait ücret tutarındaki tazminattır. Kıdem tazminatından farklı olarak yalnızca işverene değil, ihbar süresine uymadan işten ayrılan işçiye de yüklenebilir.
Kıdem tazminatının şartlarını kıdem tazminatı yazımızda, sözleşme türlerini ise iş sözleşmesi türleri rehberimizde anlattık. İhbar tazminatı yalnızca belirsiz süreli sözleşmelerde söz konusu olur.
İhbar Süreleri
4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesine göre bildirim süreleri işçinin o işyerindeki kıdemine göre belirlenir:
- İşi altı aydan az sürmüş işçi için: 2 hafta,
- İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için: 4 hafta,
- İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için: 6 hafta,
- İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için: 8 hafta.
Bu süreler asgari sürelerdir ve iş sözleşmesiyle artırılabilir. Bildirim süresi, karşı tarafa yapılan bildirimin ulaştığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
İhbar Tazminatı Hangi Hallerde Ödenir?
- İşverenin, belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresi vermeden veya süreye ait ücreti peşin ödemeden feshetmesi,
- İşçinin, haklı bir neden olmadan bildirim süresine uymaksızın işten ayrılması; bu durumda işçi işverene ihbar tazminatı öder.
Haklı nedenle yapılan fesihlerde, örneğin işçinin ücretinin ödenmemesi nedeniyle sözleşmeyi feshetmesi veya işverenin işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle derhal fesih yapması halinde, bildirim süresine uyma zorunluluğu ve dolayısıyla ihbar tazminatı yoktur. Belirli süreli sözleşmelerde de ihbar tazminatı söz konusu olmaz.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İhbar tazminatı, işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresi kadar giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Kıdem tazminatından farklı olarak bir tavan sınırı yoktur.
Örneğin giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve 3 yıl 6 ay çalışan işçinin bildirim süresi 8 hafta, yani 56 gündür:
- Günlük brüt ücret: 40.000 TL ÷ 30 = 1.333,33 TL,
- Brüt ihbar tazminatı: 1.333,33 TL × 56 = 74.666,67 TL.
Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; işçinin eline geçecek net tutar bu kesintilerden sonra belirlenir.
Bildirim Süresinde İşçinin Hakları
İş Kanunu’nun 27. maddesine göre işveren, bildirim süreleri içinde işçiye yeni bir iş bulması için iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır. İşçi isterse bu izinleri birleştirerek toplu kullanabilir.
İşveren bu izni vermez veya eksik verirse, izin süresine ait ücreti ödemek zorundadır. İzin sürelerinde işçinin çalıştırılması halinde ise bu süreye ait ücret yüzde yüz zamlı ödenir.
İhbar Tazminatı Ödenmezse
İhbar tazminatı talebiyle dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. İhbar tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Kayseri’de İhbar Tazminatı Talebi
Kayseri merkezde çalışan işçiler için arabuluculuk başvurusu Kayseri Adalet Sarayı’ndaki Kayseri Arabuluculuk Bürosuna yapılır; uyuşmazlık çözülemezse dava Kayseri İş Mahkemelerinde açılır. İhbar tazminatı genellikle kıdem tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücreti gibi diğer işçilik alacaklarıyla birlikte talep edilir.
Kayseri Organize Sanayi Bölgesi’ndeki işletmelerde toplu işten çıkarmalar ve işyeri devirleri sırasında bildirim sürelerinin doğru hesaplanması, hem işçi hem işveren açısından ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
İhbar Tazminatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
İhbar Süresi Kaç Haftadır?
Kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır; üç yıldan fazla çalışan işçi için 8 haftadır.
İstifa Eden İşçi İhbar Tazminatı Alır Mı?
Hayır. Aksine haklı bir neden olmadan ve ihbar süresine uymadan ayrılan işçi, işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir.
İhbar Tazminatından Vergi Kesilir Mi?
Evet. İhbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
İhbar Tazminatında Tavan Var Mı?
Hayır. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatında tavan sınırı yoktur.
İhbar Süresinde İş Arama İzni Kaç Saattir?
İşveren, bildirim süresi boyunca günde en az iki saat ücretli iş arama izni vermek zorundadır.
İhbar Tazminatı Davası Açmadan Arabulucuya Gitmek Gerekir Mi?
Evet. İhbar tazminatı talebiyle dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır.
İhbar Tazminatı Taleplerinde Avukat Desteği
İhbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir ve süreç boyunca işleyen kısa süreler hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle somut dosyanın erken aşamada değerlendirilmesi önem taşır.
Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri iş avukatı olarak bu alanda hukuki sürecin değerlendirilmesi ve yürütülmesine yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Diğer hizmet alanlarımız için çalışma alanlarımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Not: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanacak hükümler, süreler ve sonuçlar somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
