İş Sözleşmesi Türleri: Belirli Ve Belirsiz Süreli Sözleşme | Kayseri İş Hukuku

İşçinin hangi haklara sahip olacağı, büyük ölçüde imzaladığı iş sözleşmesinin türüne bağlıdır. Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri’de işçilere ve işverenlere iş sözleşmelerinin hazırlanması ve uyuşmazlıkların çözümünde iş hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

4857 sayılı İş Kanunu, iş sözleşmelerini süresine ve çalışma biçimine göre farklı türlere ayırır. Sözleşmenin türü; kıdem ve ihbar tazminatından iş güvencesine kadar pek çok hakkı doğrudan etkiler.

İşçinin temel hakları için işçi hakları rehberimize bakabilirsiniz. Bu yazıda iş sözleşmesi türlerini ve aralarındaki farkları ele alıyoruz.

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

İş ilişkisinin belirli bir süreye bağlı olmaksızın yapıldığı sözleşmedir. İş hukukunda asıl olan belirsiz süreli sözleşmedir; sözleşmede süre belirtilmemişse veya belirli süreli sözleşme için kanuni şartlar yoksa sözleşme belirsiz süreli sayılır.

Belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi, şartları varsa kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve iş güvencesi hükümlerinden yararlanır.

Belirli Süreli İş Sözleşmesi

İş Kanunu’nun 11. maddesine göre belirli süreli sözleşme ancak objektif koşulların varlığı halinde yapılabilir. Bu koşullar şunlardır:

• Belirli süreli işlerde (örneğin mevsimlik işler),
• Belli bir işin tamamlanmasında (örneğin bir inşaat projesi),
• Belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi durumlarda (örneğin doğum iznindeki çalışanın yerine çalışma).

Belirli süreli sözleşme, süre sona erdiğinde kendiliğinden sona erer; bu nedenle kural olarak ihbar tazminatı söz konusu olmaz. Belirli süreli çalışan işçi, iş güvencesi hükümlerine dayanarak işe iade davası da açamaz.

Zincirleme Belirli Süreli Sözleşmeler

Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste yapılamaz. Aksi halde sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Uygulamada her yıl yenilenen “bir yıllık” sözleşmeler, çoğu zaman bu kural nedeniyle belirsiz süreli sayılır.

Önemli: Sözleşmenin başlığında “belirli süreli” yazması tek başına yeterli değildir. Mahkeme, objektif koşulların gerçekten bulunup bulunmadığını inceler.

Kısmi Süreli İş Sözleşmesi

İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az olduğu sözleşmedir. Kısmi süreli çalışan işçi, objektif bir neden olmadıkça yalnızca kısmi çalışması nedeniyle tam süreli çalışan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz; ücret ve paraya ilişkin haklar çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenir.

Çağrı Üzerine Çalışma

İşçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı kısmi süreli sözleşmedir. Sözleşmede haftalık, aylık veya yıllık çalışma süresi belirlenmemişse haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalışan işçi, çalışsın veya çalışmasın, belirlenen süre için ücrete hak kazanır.

Deneme Süreli İş Sözleşmesi

Taraflar iş sözleşmesine deneme süresi koyabilir. Deneme süresi en çok iki ay, toplu iş sözleşmeleriyle en çok dört ay olarak belirlenebilir. Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebilir. Ancak işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.

İş Sözleşmesi Türleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İş Sözleşmesinin Yazılı Yapılması Zorunlu Mu?

Süresi bir yıl veya daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması gerekir. Yazılı sözleşme yapılmamışsa işveren çalışma koşullarını gösteren yazılı belge vermekle yükümlüdür.

Belirli Süreli Sözleşme Kaç Kez Yenilenebilir?

Esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli sözleşme üst üste yapılamaz; yapılırsa sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.

Belirli Süreli Çalışan İşe İade Davası Açabilir Mi?

Hayır. İş güvencesi hükümleri belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiler için uygulanır.

Deneme Süresi Ne Kadar Olabilir?

En çok iki ay; toplu iş sözleşmeleriyle en çok dört ay olarak belirlenebilir.

Kısmi Süreli Çalışan Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?

Kıdem tazminatı şartları gerçekleşmişse kısmi süreli çalışan işçi de kıdem tazminatına hak kazanır.

Belirli Süreli Sözleşme Erken Feshedilirse Ne Olur?

Haklı bir neden olmadan süresinden önce feshedilen belirli süreli sözleşmede, kalan süreye ilişkin ücret talepleri gündeme gelebilir.

İş Sözleşmelerinde Avukat Desteği

İş sözleşmesinin türü ve sona ermesi birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir ve süreç boyunca işleyen kısa süreler hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle somut dosyanın erken aşamada değerlendirilmesi önem taşır.

Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri iş avukatı olarak bu alanda hukuki sürecin değerlendirilmesi ve yürütülmesine yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Diğer hizmet alanlarımız için çalışma alanlarımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Not: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanacak hükümler, süreler ve sonuçlar somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.