Şikayet Ve Suç Duyurusu Nasıl Yapılır? Savcılığa Başvuru Rehberi | Kayseri Ceza Hukuku

Bir suçtan zarar gördüğünüzde veya bir suçun işlendiğini öğrendiğinizde, ceza sürecini başlatan ilk adım şikayet veya suç duyurusudur. Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri’de suçtan zarar görenlere ve şüphelilere ceza hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

Ceza soruşturması, Cumhuriyet savcısının bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenmesiyle başlar. Savcılığın bu durumu öğrenmesinin en yaygın yolu, suçtan zarar görenin şikayeti veya herhangi bir kişinin suç duyurusudur (ihbar).

Bu yazıda şikayet ile suç duyurusu arasındaki farkı, başvurunun nereye ve nasıl yapılacağını, dilekçede nelerin yer alması gerektiğini ve başvurudan sonra neler olacağını ele alıyoruz. Soruşturma ve kovuşturmanın genel işleyişi için ceza davası süreci rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Şikayet Ve Suç Duyurusu Arasındaki Fark

• Şikayet: Suçtan doğrudan zarar gören kişinin, failin cezalandırılmasını talep etmesidir. Şikayete bağlı suçlarda soruşturma yapılabilmesi için şikayet şarttır.
• Suç duyurusu (ihbar): Suçtan zarar görmüş olsun ya da olmasın, herhangi bir kişinin bir suçun işlendiğini yetkili makamlara bildirmesidir.

Şikayete bağlı olmayan suçlarda savcılık, suçu herhangi bir şekilde öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatmak zorundadır. Bu suçlarda şikayetten vazgeçilmesi soruşturmayı sona erdirmez.

Şikayet Ve Suç Duyurusu Nereye Yapılır?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar ve şikayetler şu mercilere yapılabilir:

• Cumhuriyet başsavcılığına (en yaygın ve doğrudan yol),
• Kolluğa, yani polis veya jandarmaya,
• Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye; bu durumda başvuru Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Başvuru yazılı dilekçeyle yapılabileceği gibi, sözlü olarak yapılıp tutanağa da geçirilebilir. Ayrıca UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-Devlet şifresiyle Cumhuriyet başsavcılığına elektronik olarak dilekçe gönderilebilir. Kayseri’de işlenen suçlara ilişkin başvurular Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır; başka bir yerdeki savcılığa yapılan başvurular da yetkili savcılığa gönderilir.

Savcılığa yapılan şikayet ve suç duyurusu için harç veya masraf ödenmez.

Şikayet Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Etkili bir şikayet dilekçesinde şu unsurların yer alması önerilir:

1. Başvurulan makam (örneğin Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına),
2. Şikayetçinin ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve adres bilgileri,
3. Biliniyorsa şüphelinin kimlik ve adres bilgileri; bilinmiyorsa “faili meçhul” ibaresi,
4. Olayın tarihi, yeri ve kronolojik olarak açık anlatımı,
5. Deliller: tanıklar, mesaj ve yazışmalar, fotoğraf, video, sağlık raporu, banka kayıtları gibi,
6. Şüphelinin cezalandırılması talebi, tarih ve imza.

Dilekçede olaylar abartılmadan ve yalnızca bilinen gerçekler üzerinden anlatılmalıdır. Kişinin işlemediğini bildiği bir suçu ona isnat ederek şikayette bulunması, iftira suçunu oluşturabilir.

Şikayet Süresi Ne Kadardır?

Türk Ceza Kanunu’nun 73. maddesine göre şikayete bağlı suçlarda şikayet, suçtan zarar görenin fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikayet üzerine soruşturma yapılamaz. Altı aylık süre, dava zamanaşımı süresi içinde işler.

Şikayete bağlı olmayan suçlarda ise böyle bir süre bulunmaz; suç dava zamanaşımı dolmadıkça her zaman ihbar edilebilir.

Önemli: Basit yaralama, hakaret, tehdidin basit hali, konut dokunulmazlığının ihlali gibi pek çok suç şikayete bağlıdır. Altı aylık sürenin kaçırılması şikayet hakkını tamamen ortadan kaldırır.

Başvurudan Sonra Süreç Nasıl İlerler?

Şikayet veya ihbar savcılığa ulaştığında bir soruşturma numarası verilir. Bu numarayla dosya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden takip edilebilir. Sonrasında genellikle şu aşamalar yaşanır:

• Şikayetçinin ve tanıkların ifadelerinin alınması,
• Şüphelinin ifadeye çağrılması,
• Gerekirse bilirkişi incelemesi, kamera kayıtlarının toplanması gibi delil toplama işlemleri,
• Uzlaşmaya tabi suçlarda dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi,
• Soruşturma sonunda iddianame düzenlenmesi veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi.

Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir.

Şikayetten Vazgeçme Ve Uzlaşma

Şikayete bağlı suçlarda şikayetten vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür ve kural olarak davanın düşmesine yol açar. Vazgeçme, şüpheli veya sanık tarafından kabul edilmezse sonuç doğurmaz.

Kanunda sayılan bazı suçlarda ise taraflar arasında uzlaşma yoluna gidilir. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Uzlaşma teklifinin değerlendirilmesinde zararın tamamen giderilip giderilmediğine dikkat edilmelidir.

Şikayet Ve Suç Duyurusu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Suç Duyurusu E-Devlet Üzerinden Yapılabilir Mi?

Evet. UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-Devlet şifresiyle Cumhuriyet başsavcılığına elektronik dilekçe gönderilebilir.

Savcılığa Şikayet Ücretli Mi?

Hayır. Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikayet ve suç duyurusu için harç veya masraf ödenmez.

Şikayet Süresi Ne Zaman Başlar?

Şikayete bağlı suçlarda altı aylık süre, suçtan zarar görenin fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren başlar.

Failin Kimliğini Bilmeden Şikayet Edebilir Miyim?

Evet. Şüphelinin kimliği bilinmiyorsa dilekçe faili meçhul olarak verilebilir; failin tespiti için gerekli araştırmayı savcılık yapar.

Şikayetimi Geri Alabilir Miyim?

Şikayete bağlı suçlarda hüküm kesinleşinceye kadar şikayetten vazgeçilebilir. Şikayete bağlı olmayan suçlarda vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez.

Asılsız Şikayetin Bir Yaptırımı Var Mı?

Kişinin işlemediğini bildiği bir suçu ona isnat ederek şikayette bulunmak iftira suçunu oluşturabilir.

Şikayet Ve Suç Duyurusunda Avukat Desteği

Şikayet ve suç duyurusu süreci birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir ve süreç boyunca işleyen kısa süreler hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle somut dosyanın erken aşamada değerlendirilmesi önem taşır.

Eren Hukuk ve Danışmanlık, Kayseri ceza avukatı olarak bu alanda hukuki sürecin değerlendirilmesi ve yürütülmesine yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Diğer hizmet alanlarımız için çalışma alanlarımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Not: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanacak hükümler, süreler ve sonuçlar somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.